Blockchain nedir?

Harika soru. Teşviklerin sistemin içine girdiği yer tam olarak burası. Blockchain’in parçası olan herkes ödül almaya hak kazanır. Mühür numarasını hesaplayan ilk kişi çabaları için (yani, işlemci -CPU- gücü ve harcadığı elektrik için) ödüllendirilir.

Hayal edin, eğer 5 numaralı katılımcı sayfanın mühür numarasını hesaplarsa, bir miktar havadan bedava para ile ödüllendirilir (Diyelim ki 1 Dolar). Başka bir deyişle, 5 numaralı katılımcının hesap bakiyesi, sistemdeki diğer katılımcıların hesap bakiyesini azaltmaksızın 1 dolar artar.

Bitcoin de böyle var oldu. Bir Blockchain’de işlem gören ilk para birimi Bitcoin idi. Ve bunun karşılığında, sistemdeki çabaları sürdürebilmek için insanlar Bitcoin ile ödüllendirildiler.

Yeterince insan Bitcoin’e sahip olduğunda, diğer insanlar da Bitcoin’i istemeye başlar ve Bitcoin değerlenir. Bitcoin değerlendiğinde; daha fazla insan Bitcoin’i istemeye başlar ve Bitcoin daha da değerlenir.

Ödüller herkesin sistemde çalışmaya devam etmesini sağlar.

Herkes dolan sayfayı klasörlerine eklediğinde, yeni bir boş sayfa çıkarır ve tüm süreci bir kez daha tekrar eder. Bu işlemler sonsuza kadar yapılır.

[Jargon] Tek bir sayfayı blok (Block) olarak ve klasörü de zincir (Chain) olarak düşünün, böylelikle Blockchain‘in (Blok zinciri) nasıl oluştuğunu anlayabilirsiniz.

Evet arkadaşlar, Blockchain’in çalışma sistemi bu şekilde.

Bunun dışında size henüz söylemediğim küçük bir şey var.

Klasöre beş sayfa geldiğini düşünün. Hepsinin mühür numarası ile mühürlenmiş olsun. Peki ben ikinci sayfaya geri dönüp bir işlemi kendi lehine çevirirsem ne olur? Mühür numarası, işlemlerdeki tutarsızlığın fark edilmesine olanak tanır, değil mi? Peki ben değiştirdiğim işlemler için de yeni bir mühür numarası hesaplayıp sayfayı bununla etiketlersem ne olur?

Birinin geriye dönüp mühürlenmiş sayfaları değiştirmesini önlemek için mühür numarası hesaplanırken küçük bir şarşırtmaca yapılmıştır.

Mühür numaralarındaki değişiklikleri korumak

Size iki kutu verdiğimi hatırlayın. Birinde 20893 sayısı varken, diğeri sizin hesaplamanız için boştu. Gerçekte ise Blockchain’deki mühür numarasını hesaplamak için iki kutu yerine ikisi önceden doldurulmuş ve bir tanesinin hesaplanması gereken toplam üç kutu verilir.

Bu üç kutunun içeriği eklenip makineye verildiğinde, sağ taraftan gelen cevap, gerekli koşulları sağlamalıdır.

Tek bir kutunun işlemlerin listesini içerdiğini ve bir kutunun da mühür numarasını içerdiğini zaten biliyoruz. Üçüncü kutu ise sihirli makinenin bir önceki sayfa için çıktısını içerir.

Blockchain nedir Bitcoin nedir 19

Bu küçük şaşırtmaca ile her sayfanın bir önceki sayfaya bağlı olduğundan emin olabiliyoruz. Dolayısıyla, birisinin arşivlenmiş bir sayfayı değiştirmesi için -zincirin tutarlı kalması adına- bu sayfadan sonra arşivlenmiş tüm sayfaların içeriğini ve mühür numarasını da değiştirmesi gerekir.

Başlangıçta hayal ettiğimiz on kişiden biri, Blockchain’in içeriğini (işlem listesindeki sayfaları içeren klasör) aldatmaya ve değiştirmeye çalışırsa, diğer sayfaları da düzenlemesi ve yeni mühür hesaplaması gerekmektedir. Tüm bu sayfalar için mühür numaralarının hesaplanmasının ne kadar

Dürüst davranmayan kişi, değiştirmeye başladığı sayfadan itibaren yeni bir zincir yaratmak durumundadır. Yalnızca bir adamın çabaları ve hızı diğer dokuz kişinin çabasına ve hızına yetişemeyeceği için sistemde dürüst davranmayan kişinin yarattığı zincir asla doğru zincire yetişemeyecektir. Dolayısıyla, bu durum bir sistemdeki en uzun zincirin en doğru zincir olduğunu da garantiler.

En uzun zincir en doğru zincirdir.

Blockchain nedir Bitcoin nedir 20

Dürüst olmayan bir adamın dokuz dürüst adamı yenemeyeceğini söylediğimde, kafanızda bir ampül yandı mı?

Peki, bir yerine altı kişi dürüst davranmazsa?

Bu durumda, protokol başarısız olacak. Buna “%51 Saldırısı” deniyor. Sistemdeki bireylerin çoğunluğu dürüst davranmaz ve geri kalanını aldatmaya karar verirse, protokol başarısız olur.

Blockchain’in çökmesine neden olabilecek tek sebep budur. Bunun gerçekleşmesi pek mümkün değildir ancak hepimiz sistemin savunmasız noktalarını da bilmeliyiz. Blockchain, bir sistemde çoğunluğun her zaman dürüst davranacağı varsayımına dayanır.

Evet sevgili arkadaşlar, Blockchainle ile ilgili konular bu kadar. Arkada kalan birilerini bulursanız ve “Blockchain nedir?” diye merak ediyorlarsa, nereye yönlendireceğinizi artık biliyorsunuz.

“Blockchain nedir?”, ”Blockchain teknolojisi nedir?” ve ”Blockchain nasıl çalışır?” gibi konulara Mohit’in ağzından yanıt vermeye çalıştık. Blockchain, bitcoin ve diğer kripto paralar ile ilgili görüş ve sorularınızı aşağıda yer alan yorum bölümü aracılığıyla bizlere iletebilirsiniz.

1 2 3
Comments
  1. Murat Güler

    Hocam çok tesekkür ederim. Türkçe kaynaklar içerisinde Blockchain’in çalisma prensibini anlatan en açiklayici metin olmus. Ellerinize saglik.

    • Can Balkan

      Yorumunuz için ben teşekkür ederim. Yazının başında da belirttiğim üzere, çeviri bir metin. Daha iyi olabilirdi ama şimdilik eldekiler içerisinde Blockchain teknolojisinin özü ile ilgili en basit ve geniş metin bu sanırım.

Yorum Yazın

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. İşaretli alanların doldurulması zorunludur. *

Şu HTML etkiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>